Veel ouders hebben het gevoel dat ze aan de grote vakantie beginnen terwijl ze op hun laatste benen staan. Na maanden van onveiligheid, constante alertheid en onzekerheid kan de gedachte aan twee maanden zonder kader voor de kinderen angst oproepen. Hoe kan je toch iets maken van deze periode, en zelfs ademruimte inbouwen?
Stilstaan bij je energievoorraad
Voordat je jezelf stort op het aanbod van zomerkampen en attracties raad ik elke ouder aan even stil te staan en zich af te vragen: In welke staat begin ik aan deze vakantie? De grote vakantie is bedoeld voor iedereen – niet alleen voor kinderen, maar ook voor ons ouders. Als we niet bewust zijn hoeveel energie we hebben en wat we zelf nodig hebben van onze omgeving, kunnen we moe en prikkelbaar worden en raakt de gezinsdynamiek beschadigd. De eerste stap is inzicht krijgen in je eigen emotionele toestand en wat je op dit moment wel (of niet) kunt geven.
Voor elkaar zorgen
Ik zie de grote vakanties altijd als een gelegenheid om te leren voor elkaar te zorgen: ouders voor kinderen, kinderen voor ouders, ouders voor ouders, broers en zussen voor elkaar. Ik stel voor om afscheid te nemen van het idee dat ouders de kinderen moeten vermaken. Begin de vakantie eens met een avond of gesprek waarin de doelen en wensen van ieder gezinslid op tafel komen, zodat bij de planning rekening wordt gehouden met iedereen. Wanneer we inzien dat alle gezinsleden hun eigen behoeften hebben, wordt het gemakkelijker om dagen goed en democratisch te plannen.
Vindbaarheid als middel om de controle terug te krijgen
In het artikel ‘Van uitputting naar vindingrijkheid’ van Molly Lahad, Yoav Ben-Beshet, Sara Tuchschneider en Shahar Haber wordt de overgang van overleven naar handelen beschreven. In de context van de grote vakantie gaat handelen en vindingrijkheid niet alleen over het passief doorstaan van deze periode, maar ook over het invullen en stellen van kleine, realistische doelen stellen als: ik wil rusten, ik wil vrienden ontmoeten, ik wil reizen.. Welke eenvoudige dingen die kan ik doen om mijn toestand te verbeteren en mezelf ‘brandstof’ te geven?
Veiligheid te midden van instabiliteit
Onze kinderen groeiden op in een realiteit van voortdurende oorlog. Voor hen is dit de realiteit. Hun gevoel van veiligheid wordt grotendeels gevormd door onze bemiddeling. Wanneer we veiligheid uitstralen en zeggen: nu is het goed, nu is het rustig, leren we ze om in het moment te leven. Het is belangrijk om een continue dialoog te creëren – niet per se zware gesprekken aan tafel, maar ‘praten onderweg’: in de auto, in bad, tijdens het spelen. Vraag wat het engste moment van het jaar was of juist het leukste, en geef ruimte aan elke emotie die opkomt, zelfs als die niet direct verband houdt met de veiligheidssituatie.
Loslaten van de klok: flexibiliteit als waarde
In de zomervakantie geloof ik in leven volgens een natuurlijk ritme. Als er geen zomerkamp is en je werk het toelaat, laat ze (en jij) dan opstaan wanneer zij willen opstaan en naar bed gaan wanneer zij moe zijn. De bevrijding van het rigide schema stelt ons in staat om weer te luisteren naar de behoeften van ons lichaam – honger, verzadiging, beweging en rust. We kunnen in de laatste twee weken van augustus geleidelijk aan weer terugkeren naar de routine. Deze flexibiliteit is geen verwennerij, maar een bewuste keuze voor ons mentale welzijn.
Het goede om ons heen vinden
Ons vermogen om onszelf te reguleren, initiatiefrijk en creatief te zijn, heeft direct invloed op onze kinderen. Als wij ons angstig, pessimistisch en hopeloos voelen, krijgen de kinderen dat mee. Hoe moeilijk je het ook vindt, soms moet je als ouder je best doen om optimistisch te zijn en om de schoonheid te zien in de wereld, in het land en in de mensen om ons heen. Want als je eenmaal besloten hebt om kinderen te krijgen, moet je ze opvoeden met het besef dat ze een wereld hebben die de moeite waard is om in op te groeien.
Schermtijd
Schermen maken deel uit van de wereld van onze kinderen en soms vormen ze ook een belangrijke sociale brug in tijden van isolatie of stress. Naar mijn mening is het veel minder gevaarlijk en eng dan we denken. Als je je toch zorgen maakt, probeer dan belangstelling te tonen in plaats van computerspelletjes te bestrijden. Ga een tijdje bij de kinderen zitten en kijk wat ze doen. In plaats van schermtijd te beperken, kan je activiteiten plannen zonder schermen. Als je het nodig vindt om een grens te stellen, kun je besluiten dat er geen telefoons aan tafel mogen of dat er na 21.00 uur geen schermen meer mogen zijn, elk gezin en wat voor hen het beste werkt.
Het kost een dorp om een kind op te voeden
Probeer deze feestdagen niet alleen door te komen. Dit is het moment om ‘gemeenschappen’ te vormen, om grootouders en buren te laten helpen, en dagen te delen met andere ouders. Onderlinge steun is essentieel in zulke tijden en geeft ouders een paar uur de tijd om even op adem te komen.
En het allerbelangrijkste: wees lief voor jezelf. Het is oké om pita met chocolade te eten als avondeten, om de hele dag in je pyjama te blijven en te zeggen dat je even een uurtje voor jezelf nodig hebt. Een gezin wordt sterker als er ruimte is voor iedereen en als je begrijpt dat niet alles perfect hoeft te zijn.
Als je toch het gevoel hebt dat de emotionele last te groot is of dat de kinderen het erg moeilijk hebben, hoef je er niet alleen mee om te gaan. Bij het Elah Center bieden we ouderbegeleiding en professionele hulp die jou en je gezin helpt om kracht en veerkracht te vinden, zelfs op moeilijke dagen. Neem gerust contact met ons op.
