In onze sociale media staat deze maand het thema ‘Relaties na Scheiding’ centraal. Een van de tragische gevolgen van de recente oorlog is dat partnerrelaties onder druk zijn komen te staan en het aantal scheidingen is toegenomen. De continue dreiging en angst voor het leven, de verstoring van het dagelijks ritme, de langdurige afwezigheid van opgeroepen partners, de zware belasting van achterblijvende partners, en de moeite om te schakelen tussen militair en civiel leven, blijken in vele gevallen een tol te eisen. In een onderzoek van het CBS gaf de helft van de partners van reservisten te kennen dat de oorlog hun partnerrelatie ernstig heeft beschadigd, en een derde van de ondervraagden overwoog om te scheiden.
Een scheiding, zelfs is die in goed overleg is afgehandeld, is altijd ingrijpend. Het betekent niet alleen het afscheid nemen en loslaten van een partner, maar ook van een gedeeld huishouden, gedeelde routines en een gedeelde toekomst. Daarna volgt een periode waarin je je leven opnieuw moet invullen, je relaties moet herdefiniëren en soms helemaal opnieuw moet beginnen in een nieuwe vorm. Tegelijkertijd blijf je, als je kinderen hebt, als ouders met zijn tweeen voor hen verantwoordelijk en moet je apart maar samen de opvoeding voor je rekening nemen. Als een nieuwe partner op het toneel verschijnt die ook kinderen heeft, sta je voor de opgave om een nieuw, samengesteld gezin op te bouwen.
Het thema loopt vooruit op de Holocaust-herdenking van het Elah Centrum die op 14 april wordt gehouden en de titel draagt: Samen onder een Dak. Tijdens de Holocaust werden Joodse gezinsverbanden volledig ontwricht. Ouders en kinderen werden van elkaar gescheiden en moesten meestal apart van elkaar de kampen of de onderduik proberen te overleven. De fysieke scheiding, de ontberingen en psychologische wonden, en het verlies van familie en gemeenschap liet een getekende generatie achter.
Op de herdenking richten we de aandacht op het naoorlogse gezinsleven. Hoe zagen de gezinnen er na de bevrijding uit, en hoe functioneerden ze? Is het mogelijk om na een traumatische periode als de Holocaust weer een gezinsleven op te bouwen? Slaagden ouders of opvoeders erin om de relatie met elkaar en met hun biologische of toegewezen kinderen te herstellen; vonden kinderen hun plaats in het nieuwe of hernieuwde gezinsverband; en hoe gingen gezinnen om met het individuele en het collectieve trauma?
De herdenking zal plaatsvinden in museum ANU in Tel Aviv. Voor degenen die niet in staat zijn om naar de ceremonie te komen, willen we in de weken voorafgaand aan Jom Hasjoa een aantal regionale bijeenkomsten houden waarop we over de bovenstaande vragen zullen praten. In de loop van de komende maanden krijg je hier meer informatie over.
